`

Archief voor Paddenstoelen

Rode kelkzwammen, robijnen van de winter

Klik

Eén keer per jaar is er in de Flevopolders een Rode kelkzwammenexcursie, georganiseerd door de WMOIJ.
Rode kelkzwammen laten zich pas echt zien als het winter is. Vorst, ijzel, hagel, sneeuw… het lijkt ze niet te deren… eerder nog lijkt het ze te doen opleven.
Dé tijd om naar Kelkzwammen te zoeken is dan ook februari. Dé plaats is Flevoland, want om onbekende redenen staan ze hier overal in natte bossen met vooral veel dood essenhout, terwijl ze in de rest van Nederland schaars zijn.

Klik

Ondanks de nepwinter worden we – maar liefst 50 kelkjagers gaven acte de présence – gelukkig niet teleurgesteld want de bloedrode kelken laten zich volop zien: duizenden binnenstebuitengekeerde mandarijnenschillen vullen als sierlijke sieraden de bossen waar ze prachtig contrasteren met het groene mos van natte bosvloeren.
Ook Rode kelkzwammen hebben – zoals vele soorten in het paddenstoelenrijk – dubbelgangers: Krulhaarkelkzwammen. Deze zien er hetzelfde uit alleen hebben ze een microscopisch kleine krullenbos, andere sporen en een iets andere groeiperiode:

Klik

Op de valreep bezochten we met select gezelschap een plek waar al enkele jaren albino-exemplaren zijn gevonden. Dit verschijnsel komt ook bij paddenstoelen voor en maakt de soort opeens duizend maal gewilder: we reden er 50 kilometer voor om.

Klik

Wederom hadden we geluk en vonden we zelfs enkele gele exemplaren. Hoe gek kan het worden! “Kun je niet een blauwe zoeken”, grapte Wildplukker tegen de Kelkzwammenkenners uit Dronten die de excursie leidden, “dan kan ik de Nederlandse vlag fotograferen, inclusief wimpel”.

Klik

Reactie (1)

Roestbruine kogelzwam

Klik

Een bijzondere groep paddenstoelen die je vanaf nu veel kunt zien is die van de Kernzwammen of Pyrenomyceten. Vaak zijn het bruine of zwarte klonten, bobbeltjes, plakken of plakkaten. Vooral de laatste vorm maakt dat allerlei takken in het bos er uitzien alsof ze verbrand zijn. Ik heb menig persoon zich horen verbazen over al die verbrande takken in het bos terwiijl er toch nauwelijks sprake is van verdere brandschade. Het zijn de Pyreno’s!

De naam kernzwammen danken zij aan het feit dat de sporen zich ontwikkelen in een klein urnachtig of bolvormig gesloten vruchtlichaampje met een gaatje aan de top waar de sporen uitgeperst worden. Deze ‘urntjes’ liggen vaak verankerd in een matje van weefsel dat allerlei vormen kan aannemen. Hierboven en hieronder zie je de Roestbruine kogelzwam (Hypoxylon fragiforme) die door middel van weefselgroei bolletjes van ongeveer 1 cm maakt. Soms zitten er wel duizenden van die aardewerkkleurige knikkers bij elkaar op een gevelde beukenstam. Ieder bolletje bevat weer zo’n paar honderd kleine urntjes. Je kunt ze als kleine pukkeltjes zien zitten.

Klik

Doorgesneden vruchtlichaam met de honderden ‘ware’ vruchlichaampjes

Een ander veelvoorkomend kernzwammetje is het Kogelmeniezwammetje (Nectria episphaeria). Deze heeft rode urntjes die niet in een weefselmatje groeien. Je vindt ze als losse felrode bolletjes op hun lievelingseten: andere kernzwammen! kannibalen dus.
Met een doorsnede van zo’n 0,1-0,3 mm is het niet echt een zwam waar je over struikelt, dus moet je wel goed kijken. Loepje mee dus als je op kernzwammenjacht gaat. Deze vond ik gisteren in het Spanderswoud:

Klik

Reacties

oesterzwammen en fluweelpoten

Klik

FluweelpootjeFlammulina velutipes

Door het ongekend zachte verloop van de winter sukkelt de paddenstoelenwereld nog een beetje door. Vandaag rond de Gaasperplas gewandeld en diverse eetbare paddenstoelen gevonden. Nu is het de tijd van de Fluweelpootjes. Deze typische wintersoort kan een flinke vorstperiode doorstaan en is tot in februari te vinden. Het is een goede verzamelsoort met lekkere hoeden. Het is geen lekenwerk want er bestaat een dodelijke paddenstoel die er wel wat op lijkt, de Dennenbundelzwam. Weet je het dus niet zeker, afblijven maar!

Ze groeien op dood hout van vooral wilgen op natte plekken, geen probleem dus in Nederland. Rond Amsterdam kun je ze overal vinden. Een goeie route is langs de Gein waar ook vaak Gewone oesterzwammen te oogsten zijn.

Gewone oesterzwamPleurotus ostreatus

Klik

Reacties

Coolia ontwerp 1 winnaar

Klik

Het winnende ontwerp voor de Coolia is geworden: nr. 1 (zie 5 december). Wildplukker mocht zelf kiezen dus dat was unaniem. Gelukkig was het ook de voorkeur van de redacteur. 

Klik

Op de eerste omslag die in januari verschijnt komt de Kostgangerboleet te staan. Dit vanwege een nieuwe sleutel voor de Fluweelboleten waar deze zwam – als buitenbeentje – toe behoort. Deze Boletus parasiticus gaat voortaan Xerocomus parasiticus heten. De achternaam Parasiticus slaat op het feit dat hij parasiteert op Gele aardappelbovisten. Soms is hij door de kleurovereenkomst nauwelijks zichtbaar.
Het is een vrij zeldzame paddenstoel. Als ik hem tegenkom moet ik altijd denken aan die Chinese speldenkussentjes van zo’n gezellig tafeltje met Chineesjes er omheen.

Reacties

Ellerstrand

Klik

Vandaag was het seizoenssluiting van de WMOIJ, de laatste keer dit jaar paddenstoelen zoeken in de IJsselmeerpolders.

Klik

We vonden toch nog zo’n ruim 80 soorten, maar sommigen dwaalden af om mossen te bekijken of miniwaterfauna te vangen voor onder de microscoop thuis. Ik kiekte veel stilleventjes langs de oever.

Klik

’s Middags namen we afscheid in De Fazant bij de Ellerbrug.

Klik

Reacties

wasplaten

Na het ‘bedrijfs’-etentje gisteravond in de Goudfazant, ging Wildplukker weer vroeg uit de veren voor een paddenstoelenexcursie op Texel.

Klik

Deze keer veel dijken, kale beschaduwde oude dijken.
Staan hier dan paddenstoelen?
Ja, hier staan paddenstoelen en wel heel bijzondere groepen, namelijk wasplaten, knotsjes en aardtongen.
Heel veel soorten aardtongen en knotsjes stonden er deze keer niet, maar wel vele bijzondere wasplaten. November is dé tijd voor wasplaten omdat de graslanden goed nat worden en ook het gras verteerd raakt.

Wasplaten zijn een bijzonder kleurrijk geslacht en zien er uit alsof ze gemaakt zijn van fijne vette was in allerlei vaak felle kleuren. Wasplaten zijn zeldzaam.
Het zijn allen paddenstoelen die op verteerde grassen groeien. Je zou zeggen dat dat geen probleem moet zijn in Nederland, ze zijn echter ook liefhebbers van schrale kalkrijke graslanden, die in Nederland nu eenmaal zeldzaam zijn. Alleen het Sneeuwzwammetje en de Zwartwordende wasplaat zijn wat algemener en vinden we ook in de buurt van de stad. De laatste is prachtig rood-geel-oranje-groen en wordt bij het ouder worden langzaam pikzwart. Beiden vonden we op ons startpunt: een weilandje bij de dijk onder Oudeschild.

Klik

Sneeuwzwammetje – Hygrocybe virginea

Al wat zeldzamer is het Papagaaizwammetje die je soms ook nog wel vindt op schrale recreatiestranden. We vonden hem in polder Ceres samen met de Kabouterwasplaat, al zeldzamer en de hele zeldzame Zwartgespikkelde- en Stinkende wasplaat. De laatste stinkt naar carboleum!

Klik

PapegaaizwamHygrocybe psittacina

’s Middags op een dijkje tussen Oudeschild en Oosterend vonden we nog meer wasplatensoorten. Grote hoeveelheden Weidewasplaten, Gele wasplaten en Grauwe wasplaten. De eerste soort is eetbaar en stond er met vele honderden forse exemplaren. Enkele studie-exemplaren belanden misschien nog in de pan.

Klik

Weidewasplaat Hygrocybe pratensis

Klik

Grauwe wasplaatHygrocybe unguinosa

Daarna bezochten we een beroemde berm bij Den Hoorn, een taludje langs de Hoornderweg. Hier staat al jaren de Granaatbloemwasplaat. Deze uiterst zeldzame paddenstoel stond tot twee jaar terug slechts op twee plekken in Nederland. Inmiddels is daar een derde plek bijgekomen, hier vlakbij. Ook dit jaar staan er enkele tientallen exemplaren, maar geen honderden zoals sommige eerdere jaren. Ook vonden we nog enkele plekken met de Scharlaken wasplaat.

Klik

 Scharlaken wasplaatHygrocybe coccinea

Later in de middag werd het snel guur en na nog even snuffelen in de duinen vertrekt Wildplukker naar Mandarijn. In de achterbak ligt nog een kist pompoenen van de vorige keer die na drie weken Amsterdam ook weer even op Texel zijn. Ze mogen morgen bijkletsen met hun familieleden die nog op het veld liggen.

Reacties (3)

Wisentbos

Klik

Vandaag weer mee met de IJsselmeerclub. ’s Ochtends had ik mij stiekum laten verontschuldigen vanwege een verstoorde nachtrust en ik ging pas rond 11 uur de deur uit. In de rimboe van het Wisentbos bij Dronten vond ik de club na een kwartier snelwandelen terug. Gelukkig zijn paddenstoelensnuffelaars geen snelle stappers.
Er werd niet veel bijzonders gevonden dus ik had niets gemist. Ook wisenten waren niet aanwezig.

Klik

’s Middags was het leuker: het Biddinghuizerbos. De startplek was een hertenkamp met diverse creaturen waaronder zelfs kangoeroe’s en dit schots aandoende schaap:

Klik

Ook hier weinig bijzonderheden. Wel een hele grote Schubbige bundelzwam:

Klik

Reacties (2)

Gele ridderzwam

Klik

De dames en heren in het Gooi houden het voor gezien. De laatste paddenstoelenexcursie van het jaar was vandaag, en dat was deze keer speuren langs de randen van een zandverstuiving. Hier staan paddenstoelen die van pioniersituaties houden, en van zand… zoals de Gele ridderzwam. Hier op de Korte duinen bij Soest zal hij zich hopelijk steeds meer thuis voelen want houtkappers en sjofels maken hier nieuwe woestijn.

Klik

Gele ridderzwam Tricholoma equestre

Wildplukker schuift woensdag weer aan bij de poldermannen.

Reacties

rijdend buffet

Klik

Vandaag ging Wildplukker weer eens een oude route langs het Amsterdam Rijnkanaal fietsen, om onderweg allerlei bosjes te besnuffelen op paddenstoelen. Er staat enorm veel! Langs het kanaal zelf – in de schaduw van de flats van Diemen –staan de bermen vol Straatchampignons (Agaricus bitorquis). Dit is een goed eetbare soort, behalve hier: waarschijnlijk door de hoeveelheden hondenpoep zitten de hoeden al vol maden als ze net boven de grond komen. Ze geven dan ook een trieste aanblik. Een paar kilometer verder van de hondenlooproute zijn ze al stukken beter. Mijn eetlust is echter al vergaan dus toch maar laten staan.

Klik

Bruine bundelridderzwam Lyophyllum decastes

Verder is de hele route een rijdend buffet. Zo’n beetjes alles is eetbaar en ruim voorradig: Bruine bundelridderzwammen, Geschubde inktzwammmen, Schubbige boschampignons, Roodbruine schijnridderzwammen en Echte kopergroenzwammen. De bundelridders stonden met duizenden in een rommelbosje, dat door de herinrichting nu voor het publiek gesloten is. Gelukkig is Wildplukker geen publiek. Hij moet nu wel een draadhekje over, maar dat haalt het niet bij het met ijzeren punten bekleede hek dat hij verderop nog moet trotseren.

Klik

Geschubde inktzwam Coprinus comatus

Klik

Schubbige boschampignon Agaricus silvaticus

Klik

Roodbruine schijnridderzwamLepista flaccida

Uiteindelijk beland ik in het Diemerbos. Dit is een nieuw aangelegd recreatiebos in de Diemerpolder. Waar eens weilanden waren, staan nu inspiratieloos aangelegde rijtjes bomen in troosteloze bospercelen.
Het is te merken dat de bodem hier nog verzadigd is van kunstmest en stikstof, hier staan alleen maar stikstofminnende soorten als wederom de Schubbige boschampignons en Roodbruine schijnridderzwammen. Hoopvol is dat ik in een eikenperceeltje een paar Heksenschermpjes vond. Verder is het verbazingwekkend wat je soms aan vreemde zaken in rommelbosjes aantreft:

Klik

Reactie (1)

vliegenzwammen

Klik

Er staat nog veel momenteel dus ik raad iedereen aan er op uit te gaan dit weekend! Al is het maar om een lekker maaltje honingzwammen te rapen die nu massaal opkomen.

Klik

Echte honingzam samen met Schubbige bundelzwammen en Glimmerinktzwammen

Reactie (1)

bruine ringboleet

Vandaag zijn Wildplukker en Mandarijn afgereisd naar Texel. Na wat zakelijk en privé winkelen gaat Wildplukker de bossen in om een maaltje te zoeken.

Klik

Hij vindt nog veel soorten boleten alhoewel de tijd al voorbij lijkt. Blijkbaar is er nog een tweede vlucht vruchtlichamen na al dat vocht en die warmte. Een bijzonder exemplaar is de bruine ringboleet die veelvuldig op een steile slootkant staat. Het is een boleet met een ring, wat uitzonderlijk is voor boleten.
Er is in het voorjaar veel bladermassa en bagger op de kant gegooid en dat is meestal ongunstig voor ‘samenlevers’. De boleten leken er weinig last van te hebben want er stonden ook nog Eekhoorntjesbroden, Kastanjeboleten en Gewone fluweelboleten. Wel waren de hoeden helemaal aangetast met de zwarte kleurstoffen van de halfverteerde bladerbrei.

Klik

Reacties

spijkerzwammen

Klik

Smakelijke melkzwam – Lactarius deliciosus

De laatste dag hield Wildplukker evenals gisteren een excursie voor de gasten. Deze keer togen we met een groep van negen mensen de heuvels in. Ik kon al mijn opgedane ervaringen spuien en wist vele paddenstoelen op naam te brengen. De stekelzwammen werden bekeken en we snuffelden aan Geurige ridderzwammen en Kleine molenaars, plukten Smakelijke melkzwammen en voelden aan Ruige ridderzwammen.

Wat verder in het bos vonden we nog een zeldzaamheid, de Slijmige spijkerzwam (Gomphidius glutinosus). Ik vond al enkele exemplaren op het landgoed maar hier stonden ze wederom massaal. In Nederland is het een ernstig bedreigde soort. Het is een bewoner van naaldbossen. Die hebben we genoeg in Nederland maar blijkbaar niet lekker genoeg voor deze spijkerzwam.
Snel maakte Wildplukker wat foto’s.

Klik

Reacties

stekelzwammendag

Klik

Vandaag kwam ik maar liefst vier soorten stekelzwammen tegen. Allen zijn in Nederland zeldzaam, vaak ernstig bedreigt ook nog. Bovenstaande Blauwzwarte stekelzwammen (Phellodon niger) stonden massaal in een gemengd sparren-dennenbosje samen met deze prachtige rode stekelzwammen:

Klik

De andere twee waren helaas oude exemplaren van waarschijnlijk de Blauwvoetstekelzwam en de Schubbige stekelzwam.

Reacties

turbine

Klik

Vandaag waren de Uitvinder en de Smit een neiuwe turbine aan het installeren. Wildplukker ging dit boven de pet en trok de heuvels in op zoek naar bijzonderheden:

Klik

Goudgele russula – Russula aurata

Klik

Spechtinktzwam – Coprinus picaceus

Reactie (1)

Maison de Forestière

Klik

Vandaag met de twee opvangjongeren en de landheer op excursie geweest. We spraken af bij het Maison de Forestière boven op de noordelijke heuvel, want Wildplukker wilde al eerder de bossen in. Het huis was inmiddels afgebrand. De jongens maakten van alles een grap maar toen ze eenmaal de economische waarde van de paddenstoelen vernamen en een aantal schunnige benamingen hoorden - zoals Tepelparasolzwam - was hun belangstelling gewekt. We kwamen nogmaals vele van de zeldzame Reuzenknotszwammen tegen en plukten gezamenlijk nog vijf kilo trompetten.

Klik

Reacties

« Vorige berichten · Volgende berichten »