`

Archief voor Planten

zon en maan

Als ik ’s ochtends naar de schuur loop en kijk naar de zonnebloem die de vroeg stralen vangt, zie ik de maan nog staan. Nog niet zo lang geleden ging ik slapen en vergezelde ze me ook al, toen nog de hemelkoepel overheersend.

Comments

winterbessen

Klik voor meer

Langs het Vossenpad staan de bessen dit jaar in velerlei vormen en in grote aantallen. Wat een overvloed! Kunnen ze ooit opraken?

Klik voor meer

Comments

Klimopweelde

Klik voor meer

Comments (2)

Tuinontwerp in wording 3

Afgelopen week een voorlopig nieuw plan gemaakt voor de Tuinkamer (zie ook 15 feb.). Het lijkt erop dat de betalende partijen toestemmen… maar die willen eerst weer een plan zien, terwijl Wildplukker eerst geld wil zien voordat hij alweer een nieuw plan gaat maken. Een clausule voor een ontwerpvergoeding brengt uitkomst. Aan de slag dus…

Ik heb het oorspronkelijke plan teruggebracht tot een takkenrilomheining, een boomgaard, een plukwand en kruiden- en bloemenbedden met gevlochten borders.
Afgelopen maandag heb ik ter plekke de bomen van de boomgaard uitgezet - ik kon er twaalf kwijt - zodat ik daarna kan gaan bepalen waar de plantbedden komen. Hier worden kruiden en diverse groenten ingezaaid die gebruikt gaan worden voor de eigen keuken en diverse educatieve projecten.

Klik voor meer

De takkenrilomheiningen maken het geheel intiemer…†tot een soort hof. Dit houdt hopelijk de honden iets meer weg en maant het de bezoekers iets meer tot vredig gedrag. De plukwand zal bestaan uit een golvende gevlochten wand waar bramen, frambozen en japanse wijnbessen tegenaan klimmen.

Klik voor meer

In afwachting van het fiat voor het ontwerp van de tuinkamer ben ik alvast aan het uitzoeken welke bomen er in de boomgaard kunnen komen. Mijn keuze viel op oude rassen wegens hun cultuurwaarde. De twaalf plekken heb ik verdeeld in 6 appels, 3 peren, 2 pruimen en een kers en gisteren ben ik ze gaan uitzoeken bij Gert en Betty Snel in Naarden, een leuke kwekerij die gespecialiseerd is in oude fruitrassen.

Klik voor meer

Het zijn de volgende soorten geworden:

APPELS:
Alkmene
Notarisappel
Groninger Kroon
Schone van Boskoop
Present van Engeland
Zoete Ermgaard

PEREN
Gieser Wildeman
Williams
Beurre Hardy

PRUIMEN:
Reine Claude Verte
Opal

De kers is een moderne geworden vanwege het formaat van de boom en vanwege de vele grote kersen die hij geeft.
De peer Williams heb ik eigenlijk alleen maar uitgekozen omdat ik hem ken uit Noord-Frankrijk waar er een heerlijke Eau de Vie van gestookt wordt met dezelfde naam: Poire Williams. Bijna alle perenrassen komen uit Frankrijk. Of dit is omdat de fransen zo van peren of van Eau de Vie houden†is voor mij de vraag. De Williams is afkomstig uit Engeland en in 1770 in de handel gebracht.
De Reine Claude Verte hadden we vroeger zelf in de tuin. Hij is overheerlijk maar nergens verkrijgbaar.

Verder hebben allen een historische achtergrond die het de moeite waard maken er eens een apart stukje aan te wijden.

Comments (4)

lentekriebels

Voor wie het nog niet wist, de lente is al begonnen… getuige het weer ťn deze crocussen (croci?) in de stad.

Klik voor meer

Comments

klimophaat

Er heerst in de wereld van groen- en bosbeheer een vreemd soort klimophaat. Anno 2008 bestaat nog steeds de idee dat een klimop een bomenmoordenaar is, hoewel ik daar in de praktijk nooit een overtuigend bewijs van heb gezien. Slechts een enkele oude aangestaste boom wil bij een flinke storm†wel eens bezwijken door het gewicht van de klimopkruin.
Toch word ze wereldwijd bestreden als ratten in de tijd van de†pest.†

Klik voor meer

Het is geen parasiet en betrekt zijn eigen voedingstoffen uit de bodem en dus niet uit de boom. Ook de zogenaamde verstikking door de klemmende werking van de om de boom heen kronkelende strengen is kolder, want wie wel eens een klimop lostrekt ziet geen enkel beknellingsteken in het schors. Kortom: de schadelijkheid van Klimop is een mythe! Sterker nog, er zijn aanwijzingen dat bomen het beter doen met klimop: door de vele vogelnestjes krijg de boom extra bemesting. In de stad is er al zo weinig nestgelegenheid… dus zeker daar is het een gevoelloze wandaad.

Groenbeheerders, houd dus eens op met die moord!

Comments (1)

Paardenbloemen in de ReeŽnwei

Enkele avonden per week brengen we een bezoekje aan een valleitje waar het beschut is en dat vol wilde bloemen staat. Het ligt al enkele jaren braak - op een klein akkertje na - en het is daarom een favoriet plekje voor reeën. Vaak dirigeren we hier in de avonduren gasten heen of nemen we ze zelf mee omdat hier de kans op een reescore zeer hoog is. Onder bekenden is het daarom het Reeënweitje gaan heten.

Klik voor meer

Vorige week stond het opeens vol met geelbloeiende Paardenbloemen die deze week van een gele zee langzaam in een grijze zee veranderde.
De overdaad deed onze ziel deed oplichten terwijl we - Pimpernel, La TÍte en ik - op deze mooie avond schoorvoets door de kwetsbare pluizenzee wandelden.

Klik voor meer

Comments

vieren en wieren

Vandaag mocht Wildplukker omdat hij jarig is het programma bepalen; we gingen dus eerst op zoek naar zeewieren om daarna te kijken hoe het er met de Zeekraal voorstaat.

Op goed geluk gingen we naar de Waddenzeekust naar een plekje waar we twee jaar geleden nog krabben hebben gevangen met meneer en mevrouw Gerritsen: de Vlakte van Kerken. Hier lag de branding toen bezaaid met verschillende wieren en vorig jaar ook.

Stom genoeg hadden we geen rekening gehouden met het tij. Deze was bij aankomst op zijn hoogst en we troffen een kale basaltdijk aan en geen sprietje wier.

Klik

Op naar De Hors. De Zeekraalakker was ook nog kaal. Niet vanwege het tij maar vanwege een totaal gebrek aan Zeekraal. Het is een raadsel waar het gebleven is. Vorig jaar stonden op 2 juli overal jonge plantjes… we moeten dus geduld hebben… voor het zeewier hoeven we slechts tot de avond te wachten.

Klik

’s Avonds om acht uur was het tij laag genoeg en konden we zeewier rapen. Op twee plekjes vonden we zo’n zeven soorten zeewier: Iers mos, Japans bessenwier, Purperwier, Zeesla, Blaasjeswier, Borstelwier, verschillende soorten Darmwier…

Klik

In de hele wereld zijn er geen giftige zeewieren bekend dus de bruikbaarheid als ingrediënt test ik zelf maar uit. Sommigen worden commercieel op de markt gebracht, maar velen ook niet, maar dat wil niet persť zeggen dat ze geen culinaire waarde hebben. Proberen maar dus, ik hou jullie op de hoogte.

Klik

Eťn nieuw wier heb ik al uitgeprobeerd en dat is het Japans bessenwier. Deze is in 1973 ons land binnengekomen en heeft net als zijn landgenoot de Japanse oester de Nederlandse wateren veroverd.
Het is rauw nogal smakeloos maar wordt bij het opbakken in olijfolie ťn smakelijk ťn fris groen.

Klik

Ook deze keer waren er overal hoopjes van Zeepieren te zien. Op de wandeling terug vonden we zelfs nog wat Zeekraal en Lamsoor. In De Cocksdorp trakteerden we onszelf op een flinke en overheerlijke ijscoupe bij Topido. Het was tien uur maar de avond was nog heerlijk zacht.

Thuisgekomen tracteerde Mandarijn nog op een zelfgemaakt Morellenlikeurtje van eigen pluk van vorig jaar. Het was een heerlijke verjaardag.

Comments (9)

wilde rucola of raketsla

Klik

Vanmiddag heb ik even een nieuw stukje IJburg verkend. Een bouwterrein dat opgespoten is en nu ligt in te klinken, vormt een ideaal biotoop voor pionierplanten.
Tot mijn verbazing staat hier wederom overal wilde raketsla. Waar het vandaag komt blijft een raadsel en enkele plantenkenners verzekeren mij dat het toch echt uitgezaaide kultuurplanten zijn. Afkomstig van Italianen wist ťen iemand mij te vertelen. Nou verwacht ik veel gekke dingen op deze afgelegen plek op IJburg maar Italianen heb ik hier nog nooit gezien.

Ik heb in de Flora een raketsoort gevonden die er op lijkt. Deze heeft echter als kenmerk dat hij een onwelriekende geur verspreidt. Zou het kunnen zijn dat onze voorvaderen Raketsla een onwelriekend kruid vonden?

Comments

orchideeŽn op Texel: polder Ceres

Klik

Sinds Frankrijk geboeid geraakt door orchideeën, grijp ik mijn kans dit weekend op Texel. Hier komen in schrale hooilandjes en natte duinvalleitjes vele bijzondere soorten voor.

Van de wasplaten weet ik al waar ik orchideëen kan verwachten: Polder Ceres en de Horsmeertjes. De Staatsbosbeheerbuurman van Mandarijn kan dit bevestigen en heeft nog wat andere tips. Misschien kom ik daar morgen nog aan toe.

Polder Ceres - sinds 1976 staatsnatuurmonument - is direkt een overweldigende ervaring. Duizenden orchideehoofdjes steken boven de vegetatie uit en we zien minstens drie soorten. De overhand heeft de Vleeskleurige orchis (Dactylorhiza incarnata), in paarse en roze vorm en soms zelfs bijna wit:

Klik

Verder veel Rietorchissen (Dactylorhiza majalis subsp. praetermissa) en enkele exemplaren van deze mooie bijna lila Gevlekte orchis (Dactylorhiza maculata [= bevlekte]):

Klik

De tekening van de honingmerken op de lip zijn prachtig en hebben de patronen van de schraallandvorm (paarse vlekken in close-up hierboven), de aar zelf is soms indrukwekkend van lengte:

Aangezien bastaarden heel gewoon zijn in het geslacht Dactylorhiza zien we deze ook overal en al snel lijkt het of er eigenlijk geen zuivere soort meer staat. Allen zijn net even anders dan in de boeken. Ook uitgebloeide Brede orchis (Dactylorhiza majalis subsp. majalis) staat hier tussen de rest en deze maakt ook weer bastaarden met de andere.

Het is een onontwarbare orgie van mengvormen†en ik geef determinatie maar op totdat ik echt verstand van planten heb.

Comments

Diemerzeedijk

Comments

vallei der orchideeŽn

Klik

Vorige herfst was Wildplukker een botanische hotspot opgevallen in een afgelegen valleitje. Hier stonden diverse bijzondere paddenstoelen op een tapijt van mossen.
Op deze vrije dag na al het vlechtgeploeter reisde Wildplukker af om te zien wat er in deze tijd te beleven viel.

Klik

Behalve prachtige overwoekerde bomen waren er honderden Grote keverorchissen en Vogelnestjes,

Klik

een aantal Purperorchissen, en op de noordhelling met sparren en dennen honderden exemplaren van het Bleek bosvogeltje (Cephelantera damasonium), ook een orchidee:

Klik

Comments

orchideeŽn

Vanwege het mooie licht vandaag diverse orchideeën gefotografeerd.

Klik

Mannetjesorchis (Orchis mascula)

Klik

Vogelnestje (Neottia nidus-avis)

Klik

Grote keverorchis (Listera ovata)

De bloemen hebben allemaal wel wat weg van kleine figuurtjes:

Klik

Comments

wilgenjacht 3

Klik

Opnieuw gezocht naar wilgen. Deze keer de omgeving van de geplunderde wilg systematisch afgestruind, tevergeefs. Bovenop de heuvels belandde ik tussen akkers met bloemrijke bermen: prachtige Wilde weit (hierboven), de felblauwe Akelei, doorgaans meer in de schaduw van het bos te vinden,

Klik

Wilde of Gele†reseda’s, bij ons veel langs spoordijken te vinden,

Klik

en een Bremraap van onbekende soort.

Klik

Comments (2)

Paardenbloemenspul 1

Comments

Gewone vleugeltjesbloem

Klik

De Gewone vleugeltjesbloem (Polygala vulgaris) vormt samen met de Liggende vleugeltjesbloem en de Kuifvleugeltjesbloem in ons land de Vleugeltjesbloemfamilie (Polygalaceae).
De Gewone vleugeltjesbloem is de wat minder kieskeurige van het stel en kan op verschillende plekken en bodemsoorten voorkomen, droog of nat. Wel heef ze een hekel aan voedselrijkheid en bemint zij het licht.†Ze zijn te†vinden†op plaatsen waar ook orchideeën kunnen voorkomen en ze is ook een indicator van plekken waar andere zeldzame tijdelijk optredende bijzonderheden voorkomen. Als je de plekken kent, in de gaten houden dus!
Ze varieert erg in kleur,van lichtrose tot paars en soms zefs bijna wit. De exemplaren die ik hier vond zijn allemaal fel ultramarijn.

Klik

Comments (1)

Purperorchis

Klik

De Purperorchis is in Nederland een zeldzaamheid uit Zuid-Limurg geworden maar bloeit hier nog volop. Alleenstaand of in kleine groepjes vallen ze op door de aubergine-tinten in de helmpjes, door de bladeren die er uitzien alsof ze gelakt zijn en door de paarse stippeltjes op de lippen.

Comments

ruighoofden

Klik

Sommige bloemen loop je in de natuur zo voorbij omdat ze elke herkenbare vorm negeren en hun Ďeigen ding doení. Onopvallende bloemen van ruigere allure maar nader beschouwd misschien wel de mooiste.

Comments

iepensneeuw

Voor wie tussen de iepen woont, het†is weer iepensneeuwtijd!

Klik

Klik

Klik

Klik

Comments

van Valkenburg naar Gulpen

Klik

Het gezelschap†had vandaag de ambitie om van Valkenburg naar Slenaken te wandelen, zo’n twintig kilometer over heuvels en door dalen.

Klik

De plek en de vakantieperiode deden ons met vele andere wandelaars in processie schuifelen over uitgezette paden. Niet des Wildplukkers, maar Limburg is nu eenmaal populair.
De natuur is in volle hevigheid losgebroken in lentestuipen van bloei, groei en expansie. De paardenbloemen zijn in hun nadagen al gaan de enkelingen bijna het hele jaar door. Het was broer opgevallen dat er heel vaak een toefje op de pluizenbol zit. Het is een restje van het bloemhoofdje en het bleek op bijna de helft van de paardenbloemen aanwezig te zijn.

Klik

Paarden uit iets grotere stal waren eveneens een opvallende verschijning in het Limburgse landschap. Ik heb het over de paardenkastanjes. Overal schitterend bloeiend in roze, witte en veelkleurige toortsen. Heeft u wel eens van dchtbij gekeken hoe mooi ze bloeien?

Klik

Wegens teveel filmen, fotograferen en anderszins dralen, plus de algehele vermoeidheid bij enkele leden besloten we het†in Gulpen met bier, bitterballen†en vlammetjes voor gezien te houden.

Comments

lummelen langs de Linge

Vandaag ging Wildlukker met Wilgenman op griendenjacht. Speciaal voor de website die Wildplukker maakt voor de Vereniging van Vlechters moesten er wat foto’s komen van wilgengrienden. Dit zijn akkers met wilgen waar ze wilgentenen oogsten voor oa. de vlechtindustrie.
Eerst naar Boer Wilg in Zijderveld:

Klik

Hij liet ons van alles zien maar kon ons niet echt helpen aan oude grienden. Hij heeft tegenwoordig vooral maaigrienden: een echte akker die jaarlijks afgesneden en geplet wordt.
Wij zoeken echter grote-knot-knollen-grienden!
Verder naar het volgende door Wilgenman uitgestippelde adres, Van Schaik 30 kilometer oostwaarts in Ingen:

Klik

Dit familiebedrijf blijkt een tenenverwerker van industrieel formaat: vooral het wiepen van tenen voor de dijkverzwaring. Wiepen zijn in netten gebundelde wilgentenen. Het†is tevens het werkwoord voor het maken ervan. Indrukwekkende stapels tenen van wel 12 meter hoog staan overal op de velden. Opa en kleinzoon staan grote tenen te sorteren voor het maken van vlechtwanden terwijl anderen de dunne resten machinaal wiepen.

Maar ook hier†geen grote knollen. We besluiten om de Linge af te schuimen en gaan weer naar het westen.
Direct van de grote weg af hebben we meer geluk, eerst een griend aan de overkant van het water, dan een buurtgriend langs de dijk met uitzicht op Asperen en tenslotte een prachtige griend van - bij†navraag - een rijke dame. Na tevergeefs aangebeld te hebben om toestemming te vragen,†klimmen we wat hekken over en springen over de sloot naar de privťgriend. Na vijf minuten spurt een vrouw onze richting op met het gezicht op onweer. “Wat moet dat verdomme†in mijn griend”, bleek zij te denken. We werpen onze charmes in het gevecht en overtuigen haar van onze goede bedoelingen en mogen onze gang gaan:

Klik

Tevreden en geslaagd in onze missie rijden we verder. Alles wat we nu vinden is extra. Dit extraatje dient zich 15 kilometer later aan langs de prachtige Diefdijk. We dringen ons weer binnen op privťterrein maar hier wacht ons een warmer onthaal. In het veld werkt een man die zwaait en ons wenkt. Hij zag Wildplukker uit de verte aan voor een leuke dame toen deze de auto uitstapte, aldus de man. “Valt dat even tegen”, pareert Wildplukker. Dat wilde de man nou ook niet direct zeggen.
We raken aan de praat. Wilgenman vraagt van alles over de griend aan de man. De man is een gepensioneerde natuurbeheerder en slijt zijn dagen in een prachtige dienstwoning die hij heeft mogen overkopen van het Zuidhollands Landschap na 30 jaar gedane arbeid. Achter zijn huis bevindt zich de toegang tot een prachtig voor publiek gesloten natuurreservaat. De griend houdt hij nog op ecologische wijze bij … bij wijze van hobby.

Klik

We kletsen wat over natuurbeheer en over onze bedoelingen hier en hij vertelt volluit … we leren in een half uur veel. Aanvankelijk schatte hij ons in als stadse fratsenmakers die weinig van de natuur weten. Gaandeweg wordt hij enthousiaster als hij merkt dat we helemaal geen stadse doetjes zijn.†Als Wildplukker tijdens het gesprek laat ontvallen: “Hť, een Hoornaar”, naar een voorbijvliegende grote wesp die inderdaad†bekend is bij de man, is hij om: we zijn ook van Ďde clubí.
Als Wildplukker vraagt of er Steenuilen of Dwerguilen op de griend en de omliggende natuur afkomen, daagt hij ons uit. “Hebben jullie wel eens jonge bosuilen gezien?”, vraagt hij.
Hij neemt ons mee in het reservaat naar een holle wilg langs het pad…

Klik

Comments (5)

katjes 3

Comments

katjes 2

Comments

Daslook

Klik

Wie nu een stadspark bezoekt of schaduwrijke plekken in de natuur afstruint, heeft een redelijke kans om Daslook tegen te komen. Dit verre wilde familielid van de ui komt in het voorjaar op uit haar ondergrondse Ďuitjesí en is een unicum in de keuken:†de brede slappe bladeren hebben†een zachte, knoflook-ui-achtige smaak maar met een eigen Ďtimbreí.
Maar let op: men eet de brede bladeren die men mogelijk zou kunnen verwarren met de giftige Gevlekte aronskelk die op dezelfde plekken kan voorkomen in ongeveer dezelfde periode. Deze laatste echter heeft enkele stevige wasachtige bladeren die doorgaans bruingevlekt zijn en zeker niet naar knoflook ruiken.

Klik

Eenmaal in bloei is de Daslook helemaal herkenbaar door haar witte bolle bloemschermen die enigszins op de bloeibollen van de gewone ui lijken maar dan dunner bezaaid met bloemhoofdjes.

Klik

Wildplukker heeft inmiddels een toef op zijn balkon staan, op verzoek weggegraaid uit het Flevopark door een bevriend gepensioneerd stel. Deze zien†er zo onschuldig uit dat ze iets uit een openbaar park kunnen spitten zonder in de problemen te komen. Bedankt Friends!

Comments (1)

Woldstrand en Erkemederstrand

Klik

Vandaag met de WMOIJ op stap. De paardenbloemen laten nog op zich wachten maar wel overal Madeliefjes. Gekke naam eigenlijk. Heeft het iets met maden van doen?
Ook zij is een samengesteldbloemige,†kwam ik tot de ontdekking bij het nader bekijken van het gele hartje: de gele puntjes zijn kleine vijflippige bloemetjes.

Klik

Comments

modder

Klik

De regen heeft overal haar sporen nagelaten behalve in de lucht. Deze is helder en blauw. Dus gaan we lekker wandelen. Veel modderstromen en om de een of andere reden zwerven er overal walnotendoppen in de omgeving. Mens of beest?

Klik

De eerste lentebloemen ontluiken. Zoals dit Klein hoefblad die net als het Groot hoefblad eerst bloeit en dan pas in haar blad komt. Aan deze close-up kun je zien dat het een zogenaamde composiet is - een lid van de composietenfamilie†-†oftwel een ’samengesteldbloemige’: de eigenlijke bloemen zitten in het midden en lijken samen de kern van een grotere schijnbloem. De buitenste blaadjes zijn eigenlijk geen bloemblaadjes maar een omhulsel, maar what’s in a name. Het geheel ziet er zo uit als ťťn bloem.
De Composieten zijn met de Orchideëen de grootste plantenfamilie, met wereldwijd twintig- tot dertigduizend soorten. Bekende soorten zijn de Paardenbloem en de Zonnebloem.
Bij de laatste staan de eigenlijke bloembedjes samengewrongen in een prachtig patroon van kruisende spiralen. Ook alle distels zijn Composieten, dus ook de Artisjok, die weer een distelsoort is. Bij de Artisjok eten we het samengestelde bloembedje - het ‘hartje’ - en pellen we de stugge ‘omhulsels’ er af.
Ook de eerste Sleutelbloemen laten zich zien:

Klik

Ook hier vinden we Bosveldkers, dus die gaat mee voor in de soep vanavond.

Comments